De spelling(s)controle helpt. Vooral tikfouten haalt hij er heel aardig uit. Dat komt door de manier waarop een spellingscontrole werkt. Hij houdt elk woord (nu ja, eerder een groepje letters voorafgegaan en afgesloten door een spatie) tegen een bestaande lijst aan. Komt het woord niet voor op die lijst, dan komt er een kronkelig rood slangetje onder te staan. Nee, bepaald geen hogere programmeertechniek, dunkt me.

Bij een willekeurige tikfout is de kans aanzienlijk dat het gevormde woord niet op de lijst van de spellingscontrole voorkomt en als fout wordt aangemerkt. Ik gebruik nu een wat gammel toetsenbord en de tikfouten in dit stukje waren in eerste instantie legio: willekeiurig, dde, tikfouuten, neit, enzovoorts. Allemaal netjes door de spellingscontrole onderschept. O, en van die woorden die ik wel weet hoe te spellen, maar toch wel eens inderhaast fout spel: mischien, onmiddelijk.

Mensen die moeite hebben met het spellen van woorden als blauw (ze schrijven: blouw) of hijgen (ze schrijven: heigen) zijn ook geholpen door deze spellingcontrole. Dit zijn vaker mensen met Nederlands als tweede taal en dyslectici. Helaas maken de twee laatste categorieën ook (veel) meer andere soorten fouten.

Per saldo helpt de spellingscontrole eigenlijk alleen slordig tikkende goede spellers. In deze groep zit dan wel weer een relatief hoog percentage mensen die denken zonder spellingcontrole te kunnen.

Het bovenstaande is gechargeerd, maar het is duidelijk: spelling blijft een probleem; het zal nooit echt vanzelf gaan. Net als hoofdrekenen, Windows installeren, televisiezenders inprogrammeren en afvallen.

Uit het voorgaande wordt duidelijk waar de problemen ontstaan: woorden die verkeerd gespeld worden, terwijl die verkeerde spelling wel een ander bestaand woord oplevert, zeker als die woorden ook nog eens qua betekenis dicht bij elkaar liggen.

Brij is een mooi voorbeeld. Veel mensen associëren het woord brij met breien en spellen derhalve brei. Het veelvuldig voorkomen van deze fout heeft nu als gevolg dat brij in toenemende mate in de betekenis gekrioel, vervlechting, jawel spaghetti, wordt gebruikt. En zo wordt pap opeens pasta.

Verkeerd gespelde woorden die andere woorden met bijna gelijke betekenis als resultaat opleveren? Het schoolvoorbeeld daarvan zijn ons aller werkwoordsvormen met de onophoudelijke verwarring tussen -d, -t en -dt. Maar daarover een volgende keer.